Corvus simgesi
Corvus · AYT Türk Dili ve Edebiyatı

Servetifünun ve Fecriâti Edebiyatı

Servetifünun Edebiyatı, 1896-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisi etrafında toplanan, Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk edebî topluluktur. Fecriâti ise 1909'da kurulan, ilk beyannameli fakat kısa ömürlü bir topluluktur. Her iki grup da şiir ve roman türlerinde Batılı tekniklerle önemli eserler vermiştir.

1. Servetifünun Edebiyatı'nın Oluşumu ve Genel Özellikleri

Servet-i Fünun dergisi, Recaizade Mahmut Ekrem'in öncülüğünde kurulmuştur. 1896'da derginin başına Tevfik Fikret'in getirilmesiyle, Ekrem'in yönlendirmesi ve teşvikiyle genç sanatçılar bu dergi etrafında toplanmış ve yeni bir edebiyat hareketi başlamıştır. Bu dönem, II. Abdülhamit'in istibdat rejimine denk geldiği için sanatçılar siyasetten uzak, bireysel ve içe dönük konulara yönelmişlerdir. Topluluk, 1901'de derginin çeşitli mali ve siyasi baskılar nedeniyle kapanmasıyla dağılmıştır.

Servetifünun Edebiyatı'nın Genel Özellikleri:

2. Servetifünun Şiiri ve Temsilcileri

Servetifünun şiiri, bireyin iç dünyasına, karamsarlığa, hayal ile gerçek arasındaki çatışmaya, aşka ve doğaya yönelmiştir. Parnasizm ve Sembolizm akımlarından güçlü bir şekilde etkilenmiştir.

Başlıca Temsilcileri ve Özellikleri:

3. Servetifünun Romanı ve Hikâyesi

Roman, bu dönemde teknik olgunluğa erişmiştir. Batılı roman anlayışıyla yazılan eserlerde psikolojik tahliller, ayrıntılı tasvirler ve modern kurgu teknikleri öne çıkar.

Başlıca Temsilcileri ve Eserleri:

Örnek

Soru: Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Servetifünun topluluğu içinde yer almamıştır?

A) Tevfik Fikret

B) Cenap Şahabettin

C) Halit Ziya Uşaklıgil

D) Mehmet Akif Ersoy

E) Mehmet Rauf

Çözüm: Servetifünun topluluğu 1896-1901 yılları arasında etkin olmuştur. Mehmet Akif Ersoy ise Milli Edebiyat ve sonrası dönemde eser veren, bağımsız bir sanatçıdır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

4. Fecriâti Edebiyatı (1909-1912)

Servetifünun dağıldıktan sonra, 1909'da bir araya gelen genç sanatçılar, edebiyatta yeni bir atılım yapmak amacıyla Fecriâti (geleceğin şafağı) topluluğunu kurmuşlardır. Türk edebiyatında ilk kez bir edebî bildiri (beyanname) yayımlamışlardır. Ancak, Milli Edebiyat hareketinin güçlenmesi ve kendi içlerindeki fikir ayrılıkları nedeniyle kısa sürede dağılmışlardır.

Fecriâti Edebiyatı'nın Özellikleri:

Başlıca Temsilcileri:

Örnek

Soru: Fecriâti topluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İlk edebî bildiriyi yayımlamışlardır.

B) 'Sanat şahsi ve muhteremdir' ilkesini benimsemişlerdir.

C) Servetifünun'dan daha ağır ve süslü bir dil kullanmışlardır.

D) Ahmet Haşim bu topluluğun en önemli şairidir.

E) 1909-1912 yılları arasında etkili olmuşlardır.

Çözüm: Fecriâti topluluğu, Servetifünun'un ağır dilini eleştirmiş ve daha sade bir dil kullanmayı hedeflemiştir. Bu hedefe tam ulaşamamış olsalar da, Servetifünun'dan daha ağır bir dil kullandıkları söylenemez. Dolayısıyla yanlış ifade C seçeneğidir.

5. Topluluk Dışında Kalan Bağımsız Sanatçılar

Bu dönemde, her iki topluluğa da katılmayan, kendi sanat anlayışlarını sürdüren önemli isimler vardır.

Başlıca İsimler:

Not

Sınavlarda sıkça karıştırılan bir nokta: Tevfik Fikret'in 'Haluk'un Defteri' ve 'Şermin' adlı iki ayrı kitabı vardır. 'Haluk'un Defteri' idealist, didaktik şiirler içerirken; 'Şermin' ise hece ölçüsüyle yazılmış, çocuklar için didaktik şiirlerden oluşur. 'Rübab-ı Şikeste' ise Servetifünun dönemi karamsar şiirlerini topladığı kitabıdır. Eserleri ve dönemleri birbirinden ayırt etmek önemlidir.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Servetifünun ve Fecriâti Edebiyatı konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.