Corvus simgesi
Corvus · KPSS Coğrafya

Türkiye'nin İklimi, Bitki Örtüsü ve Toprakları

Türkiye'nin iklimi, coğrafi konum, yükselti, denizellik-karasallık ve dağların uzanışı gibi faktörlerle şekillenir. Başlıca iklim tipleri Akdeniz, Karadeniz ve Karasal İklim'dir. İklim ve yer şekilleri, orman, maki, bozkır ve alpin çayır gibi bitki örtüleri ile kırmızı, kahverengi orman, bozkır ve alüvyal toprakların oluşumunu belirler. Erozyon ise doğal ve beşeri faktörlerle toprağın aşınması sürecidir.

1. Türkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'nin iklim özellikleri, coğrafi konumu ve fiziki yapısından dolayı bölgeden bölgeye değişiklik gösterir. Bu dağılış üzerinde belirleyici olan başlıca faktörler şunlardır:

İklimi Etkileyen Temel Faktörler:

2. Türkiye'de İklim Elemanlarının Dağılışı

Sıcaklık, Yağış ve Rüzgâr Özellikleri:

3. Türkiye'de Görülen İklim Tipleri

Başlıca İklim Tipleri ve Özellikleri:

Not

KPSS'de sıkça karıştırılan bir nokta, Marmara Bölgesi'nde geçiş ikliminin görülmesidir. Akdeniz ve Karasal iklim özellikleri bir arada bulunur. Kar yağışı görülür ama Akdeniz iklimine göre daha serttir.

4. Türkiye'nin Bitki Örtüsü

Bitki Örtüsü Türleri ve Dağılışı:

Örnek

Soru: Aşağıdaki şehirlerden hangisinde yıllık yağış miktarının en yüksek, yıllık sıcaklık farkının ise en düşük olması beklenir?

A) İzmir

B) Rize

C) Ankara

D) Konya

E) Erzurum

Çözüm: En yüksek yağış Karadeniz İklimi'nin etkili olduğu Rize'de alınır. Denizelliğin belirgin olduğu bu kıyı şehrinde, denizin ılımanlaştırıcı etkisiyle yıllık sıcaklık farkı da en düşüktür. İç bölgeler (Konya, Ankara, Erzurum) hem az yağış alır hem de karasallıktan dolayı büyük sıcaklık farkına sahiptir. İzmir'de yağış Rize'den az, sıcaklık farkı ise daha fazladır. Cevap: B

5. Türkiye'de Toprak Tipleri ve Erozyon

Başlıca Toprak Tipleri:

Erozyon (Toprak Aşınımı), toprağın su ve rüzgâr gibi dış kuvvetlerle aşınarak taşınmasıdır. Türkiye'de erozyonun şiddetli olmasının nedenleri arasında; arazi eğiminin fazla olması, bitki örtüsünün tahrip edilmesi, yanlış tarım uygulamaları ve şiddetli yağışlar sayılabilir. Erozyon, tarım topraklarının verimini düşüren ciddi bir çevre sorunudur.

Örnek

Soru: Aşağıdaki bölge-iklim-bitki örtüsü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

A) İç Anadolu - Karasal İklim - Bozkır

B) Doğu Karadeniz - Karadeniz İklimi - Orman

C) Güneydoğu Anadolu - Karasal İklim - Maki

D) Akdeniz Kıyıları - Akdeniz İklimi - Maki

E) Kuzeydoğu Anadolu - Karasal İklim - Bozkır

Çözüm: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde karasal iklim görülür ve bitki örtüsü bozkırdır. Maki, Akdeniz İklimi'nin bitki örtüsüdür ve Güneydoğu Anadolu'da yaygın değildir. Diğer seçeneklerdeki eşleştirmeler doğrudur. Cevap: C

Not

Sınavda toprak tipleri sorulduğunda, iklim ve bitki örtüsü ile ilişkisini kurmak çok önemlidir. Örneğin, 'Kahverengi Orman Toprakları' denince akla hemen Karadeniz İklimi ve orman bitki örtüsü gelmelidir.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Türkiye'nin İklimi, Bitki Örtüsü ve Toprakları konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

KPSS Coğrafya konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.