Corvus simgesi
Corvus · AYT Tarih-1

Tarih ve Zaman

Tarih, geçmişte yaşamış insan topluluklarının faaliyetlerini yer-zaman göstererek, belgelere dayalı olarak inceleyen bilim dalıdır. Tarih öğrenmek, geçmişi anlamak, bugünü yorumlamak ve geleceğe yön vermek için gereklidir. İnsanlık tarihi boyunca farklı medeniyetler, kendi ihtiyaçlarına göre çeşitli takvim sistemleri geliştirmiştir.

1. Tarihin Tanımı, Konusu ve Yöntemi

Tarih, geçmişte yaşamış insan topluluklarının her türlü faaliyetini (sosyal, ekonomik, siyasi, kültürel), yer ve zaman göstererek, neden-sonuç ilişkisi içinde, belgelere dayanarak inceleyen bir bilim dalıdır. Tarihin konusu insandır ve insanın geçmişteki eylemleridir. Tarih bilimi, olayları tek bir sebebe bağlamaz; olayların arka planındaki sosyal, ekonomik, dini ve siyasi sebepleri birlikte değerlendirir.

Tarih Biliminin Temel Yöntemi (Tarih Metodu) Şu Aşamalardan Oluşur:

2. Tarihin Kaynakları

Tarihçinin olayları araştırırken yararlandığı malzemelere kaynak denir. Kaynaklar genel olarak üçe ayrılır:

Not

Bir kaynağın tarih bilimi için değerli olması, onun 'birincil kaynak' (ana kaynak) olmasına bağlıdır. Birincil kaynak, olayın geçtiği döneme ait ve olayı yaşayan kişilerce oluşturulmuş belgelerdir (örneğin, Lozan Antlaşması metni). İkincil kaynaklar ise birincil kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmış eserlerdir (örneğin, Lozan Antlaşması hakkında bir araştırma kitabı).

3. Tarih Öğrenmenin Amaç ve Yararları

Tarih öğrenmek sadece geçmişteki olayları bilmek değildir. Temel amaç ve yararları şunlardır:

4. Takvim ve Zaman Anlayışları

İnsanlar, zamanı ölçmek ve olayları kronolojik bir sıraya koymak için takvimler oluşturmuştur. Takvimler, genellikle Dünya'nın Güneş etrafındaki (güneş yılı) veya Ay'ın Dünya etrafındaki (ay yılı) dönüşünü temel alır. Farklı medeniyetler, sosyal, dini ve ekonomik ihtiyaçlarına göre farklı takvimler kullanmıştır.

Tarihte Kullanılan Önemli Takvimler:

Örnek

Soru: Tarihçi, Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'ni araştırırken aşağıdaki kaynak türlerinden hangisini kullanırsa birincil (ana) kaynağa ulaşmış olur?

A) Günümüzde yazılmış bir Osmanlı tarihi kitabı

B) Kuruluş Dönemi'ne ait bir Osmanlı sikkesi (parası)

C) 20. yüzyılda çekilmiş bir belgesel film

D) Konuyla ilgili bir internet ansiklopedisi maddesi

Çözüm: Birincil kaynak, olayın geçtiği döneme ait ve o dönemden kalan malzemedir. Seçenekler incelendiğinde;

A, C ve D seçenekleri olaydan çok sonra oluşturulmuş ikincil kaynaklardır.

B seçeneğindeki 'Kuruluş Dönemi'ne ait bir Osmanlı sikkesi' ise o dönemden kalan, üzerinde yazı ve semboller bulunan maddi bir kalıntıdır ve doğrudan birincil kaynaktır. Cevap: B

Örnek

Soru: Türkiye'de 1 Ocak 1926'dan itibaren kullanılmaya başlanan ve dünyada da yaygın olan takvim, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hicri Takvim

B) Rumi Takvim

C) Celali Takvim

D) Miladi Takvim

Çözüm: Soruda belirtilen tarih (1 Ocak 1926), Türkiye'nin takvim değişikliği yaptığı tarihtir. Bu tarihte, Rumi takvim yerine, Hz. İsa'nın doğumunu başlangıç alan ve Güneş yılına dayalı olan Miladi Takvim kabul edilmiştir. Cevap: D

Not

Sınavlarda takvimlerle ilgili sorularda genellikle başlangıç noktaları (Hicret, Hz. İsa'nın doğumu) ve dayandıkları yıl türü (Güneş yılı / Ay yılı) sorgulanır. Hicri Takvim ay yılına dayandığı için Miladi Takvim'den her yıl yaklaşık 10-11 gün daha kısa olduğunu unutma. Bu nedenle dini günler her sene Miladi takvimde yaklaşık 10 gün önce gelir.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Tarih ve Zaman konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

AYT Tarih-1 konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.