Corvus simgesi
Corvus · KPSS Tarih

Millî Mücadele'de Cepheler ve Antlaşmalar

Millî Mücadele, Doğu, Güney ve Batı Cepheleri'nde verilen askerî mücadeleler ve diplomatik faaliyetlerle tamamlanmıştır. Doğu ve Güney cephelerinin kapanmasının ardından, Batı Cephesi'nde kazanılan Büyük Taarruz zaferi, Mudanya Ateşkesi ve nihayetinde Lozan Barış Antlaşması ile bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'nin temelleri atılmıştır.

1. Millî Mücadele Dönemi Cepheleri

Kurtuluş Savaşı, üç ana cephede mücadele edilerek kazanılmıştır. Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı, Güney Cephesi'nde Fransızlara ve onların desteklediği Ermeni çetelerine karşı, Batı Cephesi'nde ise Yunan işgaline karşı savaşılmıştır.

Cephelerin Özellikleri ve Komutanları:

2. Doğu ve Güney Cephelerinin Sonuçları ve Antlaşmalar

Doğu Cephesi, TBMM'nin askerî ve siyasi zaferiyle hızlı bir şekilde sonuçlanmış ve buradaki birlikler Batı Cephesi'ne kaydırılmıştır. Güney Cephesi'nde ise Fransızlarla Ankara Antlaşması imzalanarak bu cephe kapanmıştır.

Doğu Cephesi Antlaşmaları:

Güney Cephesi Antlaşması:

Not

KPSS'de, bu antlaşmaların hangi devletlerle yapıldığı, tarihleri ve 'ilk' nitelik taşıyan maddeleri (örneğin Gümrü'nün TBMM'nin ilk siyasi zaferi olması, Moskova'nın ilk Avrupa devleti tanıması) sıkça sorulur. Antlaşma isimleri ve tarihlerini eşleştirmeye dikkat et.

3. Batı Cephesi: Büyük Taarruz, Mudanya ve Lozan

Doğu ve Güney cephelerinin kapanmasıyla tüm güç Batı'ya yığıldı. Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos-13 Eylül 1921) zaferiyle Yunan taarruz gücü kırıldı ve savunma durumuna geçildi. Bu zaferin ardından TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya 'Mareşal' rütbesi ve 'Gazi' unvanı verdi. Nihai zafer için bir yıl sonra Büyük Taarruz başlatıldı.

Büyük Taarruz (26 Ağustos-18 Eylül 1922):

Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922):

Örnek

Soru: Aşağıdakilerden hangisi Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın sonuçlarından biri değildir? A) Doğu Trakya'nın savaşsız alınması B) İstanbul'un TBMM yönetimine bırakılması C) Boğazlar sorununun kesin çözüme kavuşması D) Yunan kuvvetlerinin Anadolu'yu terk etmesi E) Lozan Barış Konferansı'nın toplanmasına zemin hazırlaması

Çözüm: Mudanya Ateşkesi'nde Boğazlar sorunu kesin olarak çözülmemiş, barış antlaşmasına kadar TBMM yönetimine bırakılması kararlaştırılmıştır. Boğazların kesin statüsü Lozan'da belirlenecektir. Bu nedenle C seçeneği Mudanya'nın bir sonucu olamaz. Doğru cevap C'dir.

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Önemli Maddeleri:

Örnek

Soru: Lozan Barış Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? A) Osmanlı Devleti'nin borçları yeni kurulan devletler arasında paylaştırılmıştır. B) Boğazların yönetimi tamamen Türkiye Cumhuriyeti'ne bırakılmıştır. C) Kapitülasyonlar kesin olarak kaldırılmıştır. D) Yunanistan ile nüfus mübadelesi yapılması kararlaştırılmıştır. E) Suriye sınırı, daha önce Fransa ile yapılan Ankara Antlaşması'na göre belirlenmiştir.

Çözüm: Lozan Antlaşması'nda Boğazların yönetimi, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmış ve bölge askerden arındırılmıştır. Tamamen Türkiye'ye bırakılması ise 1936 Montrö Sözleşmesi ile gerçekleşmiştir. Dolayısıyla B seçeneğindeki ifade Lozan için doğru değildir. Doğru cevap B'dir.

Not

Lozan Antlaşması'nın 'çözüme kavuşturulamayan' veya 'tam anlamıyla kazanılamayan' maddeleri KPSS'de sıkça vurgulanır: Irak sınırı (Musul), Boğazlar statüsü ve Patrikhane'nin İstanbul'da kalması. Bu konuların daha sonraki süreçte nasıl çözüldüğünü (örneğin Montrö) de bilmek gerekir.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Millî Mücadele'de Cepheler ve Antlaşmalar konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

KPSS Tarih konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.