Corvus simgesi
Corvus · LGS T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası

Atatürk dönemi Türk dış politikası, 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesiyle şekillenmiş, bağımsızlığı korumayı ve uluslararası barışı hedeflemiştir. Bu dönemde Lozan'dan kalan sorunlar çözülmüş, komşularla iyi ilişkiler kurulmuş ve Türkiye bölgesinde aktif bir barış gücü haline gelmiştir. Hatay'ın anavatana katılması ise Atatürk'ün diplomatik kararlılığının en önemli sonucudur.

1. Atatürk Dönemi Dış Politikasının Temel İlkeleri ve Amaçları

Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye'nin dış politikası, Milli Mücadele'nin kazanımlarını korumak ve yeni devletin uluslararası alanda tanınmasını sağlamak üzerine kuruldu. Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' sözü, bu politikanın temel felsefesidir.

Dış politikanın temel amaçları şunlardır:

2. Lozan'dan Kalan Sorunların Çözümü

Lozan Antlaşması bazı konuların ileride çözülmesini öngörüyordu veya bazı anlaşmazlıklar sonraya kalmıştı. Atatürk döneminde bu meseleler diplomatik yollarla ele alındı.

Önemli gelişmeler:

3. Uluslararası İş Birlikleri ve Bölgesel Paktlar

Türkiye, barışı korumak ve güvenliğini sağlamak için çeşitli uluslararası kuruluşlara katıldı ve bölgesel antlaşmalar imzaladı.

Bu adımlar:

4. Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)

Lozan'da Boğazların yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve askersiz hale getirilmişti. Bu durum Türkiye'nin egemenlik haklarıyla çelişiyordu. 1930'larda dünyadaki gerginliğin artması üzerine Türkiye, Boğazların statüsünün değiştirilmesini talep etti.

Montrö Sözleşmesi'nin Sonuçları:

Montrö, Atatürk dönemi dış politikasının en önemli başarılarından biridir ve Lozan'da kısıtlanan egemenlik haklarımızın barışçıl yollarla geri alınmasını sağlamıştır.

5. Hatay'ın Anavatana Katılması

Misak-ı Milli sınırları içinde olmasına rağmen, Lozan'da Fransız mandasındaki Suriye'ye bırakılan Hatay, Atatürk'ün hasta yatağında dahi takip ettiği bir dava oldu.

Süreç adım adım şöyle işledi:

Örnek

Soru: Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Türkiye açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir? Çözüm: Seçenekleri tek tek değerlendirelim. A) Boğazlardan geçiş ücreti alınmaya başlanması (Yanlış, sözleşmede böyle bir madde yok). B) Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tam kontrolün Türkiye'ye geçmesi (Doğru, bu egemenlik hakkımızın geri alınması demektir). C) Boğazların tüm devletlere kapatılması (Yanlış, ticaret gemilerine açık). D) Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemisi geçişinin serbest bırakılması (Yanlış, tam tersine kısıtlamalar getirilmiştir). Cevap: B

Örnek

Soru: Atatürk döneminde; I. Musul Sorunu'nun çözülmesi, II. Hatay'ın ana vatana katılması, III. Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanması gelişmelerinden hangileri, Lozan Antlaşması'ndan kalan sorunların barışçıl yollarla çözüldüğüne kanıt olarak gösterilebilir? Çözüm: Lozan'da Musul sorunu çözülememiş, sonraya bırakılmıştı. Hatay, Misak-ı Milli'de olmasına rağmen Fransız mandasına bırakılmıştı. Boğazların statüsü Lozan'da uluslararası kontrol altına alınmıştı. Dolayısıyla üç gelişme de Lozan'dan kalan sorunların barışçıl diplomasi ile çözüldüğünü gösterir. Cevap: I, II ve III.

Not

Sınavlarda sıkça karıştırılan bir nokta: Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın üye ülkelerini iyi ezberle. Balkan Antantı'nda Arnavutluk ve Bulgaristan yoktur. Sadabat Paktı'nda ise Suriye yoktur. Ayrıca, Hatay sürecinde Atatürk'ün kültürel faaliyetlere (dernek, yayın) verdiği önem ve diplomatik takibi vurgulanan önemli bir ayrıntıdır.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

LGS T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.