Corvus simgesi
Corvus · TYT Temel Matematik

Açılar ve Üçgenler

Açılar ve üçgenler, geometrinin temelini oluşturan konulardır. Bu konuda doğruda açılar, üçgenin iç-dış açıları, açı-kenar bağıntıları, üçgen eşitsizliği, özel üçgenler, eşlik-benzerlik ve alan bağıntıları öğrenilir. TYT'de bu konudan genellikle 2-3 soru gelmektedir.

1. Doğruda Açılar

Bir doğru üzerindeki noktadan çıkan iki ışın arasında kalan açıya doğru açı denir ve ölçüsü 180°'dir. Paralel iki doğrunun bir kesenle yaptığı açılar arasında yöndeş, iç ters, dış ters ve karşı durumlu açı ilişkileri vardır.

Paralel doğrularla bir kesenin oluşturduğu açı çiftleri:

2. Üçgende Açılar

Bir üçgenin iç açılarının ölçüleri toplamı 180°'dir. Bir dış açının ölçüsü, kendisine komşu olmayan iki iç açının ölçüleri toplamına eşittir.

Formül

İç Açılar Toplamı: α + β + γ = 180°

Formül

Dış Açı Özelliği: Bir dış açı = Komşu olmayan iki iç açının toplamı

Örnek

Soru: Bir üçgenin iki iç açısı 50° ve 70° ise, üçüncü iç açı kaç derecedir? Çözüm: İç açılar toplamı 180° olduğundan, 180° - (50° + 70°) = 180° - 120° = 60° bulunur.

3. Üçgende Açı-Kenar Bağıntıları ve Üçgen Eşitsizliği

Bir üçgende büyük açı karşısında büyük kenar, küçük açı karşısında küçük kenar bulunur. Üçgen eşitsizliği, bir kenarın uzunluğunun diğer iki kenarın uzunlukları toplamından küçük ve farkının mutlak değerinden büyük olmasını gerektirir.

Temel Kurallar:

Örnek

Soru: Bir üçgenin kenar uzunlukları 5 cm ve 8 cm ise, üçüncü kenarın alabileceği tam sayı değerleri nelerdir? Çözüm: Üçgen eşitsizliğine göre: |5-8| < x < 5+8 → 3 < x < 13. x tam sayı olduğundan 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 cm olabilir.

4. Dik Üçgen, Pisagor ve Özel Üçgenler

Bir açısı 90° olan üçgene dik üçgen denir. Dik açının karşısındaki kenar hipotenüs, diğer kenarlar dik kenarlardır. Pisagor teoremine göre hipotenüsün karesi, dik kenarların kareleri toplamına eşittir.

Formül

Pisagor Bağıntısı: a² + b² = c² (c: hipotenüs)

Sık Kullanılan Özel Dik Üçgen Kenar Oranları:

Not

Bir üçgende 30°, 60°, 90° açıları varsa kenar oranları mutlaka 1 : √3 : 2'dir. Bu oranı bilmek soruyu çok hızlı çözdürür.

5. İkizkenar ve Eşkenar Üçgen

İki kenarı eşit olan üçgene ikizkenar üçgen denir. Eşit kenarların karşısındaki taban açıları eşittir. Üç kenarı da eşit olan üçgene eşkenar üçgen denir ve tüm iç açıları 60°'dir.

Özellikler:

Örnek

Soru: Taban açıları 40° olan bir ikizkenar üçgenin tepe açısı kaç derecedir? Çözüm: Taban açıları toplamı 40° + 40° = 80°'dir. İç açılar toplamı 180° olduğundan, tepe açısı = 180° - 80° = 100° bulunur.

6. Üçgende Eşlik ve Benzerlik

Karşılıklı açıları eş ve karşılıklı kenarları orantılı olan üçgenler benzerdir. Karşılıklı kenarları eşit olan üçgenler eştir. Eşlik için K-K-K, A-K-A, K-A-K gibi koşullar vardır.

Benzerlik Oranı ve Özellikleri:

Not

Benzerlik sorularında genellikle paralellik veya açı eşitliği verilir. Önce benzer üçgenleri doğru belirlemek çözümün anahtarıdır.

7. Üçgende Alan

Bir üçgenin alanı, bir kenar uzunluğu ile o kenara ait yüksekliğin çarpımının yarısına eşittir. Farklı durumlarda Sinüs teoremi veya kenar uzunluklarından yararlanılarak da alan hesaplanabilir.

Alan Formülleri:

Örnek

Soru: Tabanı 12 cm ve bu tabana ait yüksekliği 5 cm olan bir üçgenin alanı kaç cm²'dir? Çözüm: Alan = (Taban × Yükseklik) / 2 = (12 × 5) / 2 = 60 / 2 = 30 cm².

Not

TYT'de üçgen alanı sorularında genellikle yükseklik verilmez, benzerlik veya parçalı alan oranları kullanılarak yükseklik buldurulur. Alan oranlarını benzerlik oranının karesi ile karıştırmamaya dikkat et.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Açılar ve Üçgenler konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

TYT Temel Matematik konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.