Corvus simgesi
Corvus · TYT Temel Matematik

Çokgenler

Çokgenler, düzlemde en az üç kenarı olan kapalı şekillerdir. Bu konuda, herhangi bir çokgenin iç ve dış açıları toplamı ile köşegen sayısını hesaplamayı ve tüm kenar ve açıları eşit olan düzgün çokgenlerin özelliklerini kullanmayı öğreneceksin.

1. Çokgen Nedir? Temel Terimler

Aynı düzlemde, doğru parçalarının uç uca eklenmesiyle oluşan, kendisini kesmeyen kapalı şekillere çokgen denir. Köşe noktalarını birleştiren doğru parçalarına kenar, iki kenarın birleştiği noktaya köşe, komşu olmayan iki köşeyi birleştiren doğru parçasına ise köşegen adı verilir.

Bir çokgenin ismi kenar sayısına göre belirlenir:

2. İç Açılar ve Dış Açılar

Çokgenin bir köşesinde, iki kenarın oluşturduğu açıya iç açı denir. Bir iç açının komşu bütününe ise dış açı denir. Bir köşedeki iç açı ve dış açının toplamı 180°'dir.

Çokgenlerde açı toplamları şu formüllerle bulunur:

Formül

Bir dış açının ölçüsü = 360° / n

Örnek

Soru: İç açıları toplamı 1440° olan bir çokgenin kenar sayısı kaçtır?

Çözüm: İç açılar toplamı formülünü kullanalım: (n - 2) × 180° = 1440°. Her iki tarafı 180'e bölelim: n - 2 = 8. Buradan n = 10 bulunur. Çokgen bir ongendir.

3. Köşegen Sayısı

Bir çokgenin köşegenleri, komşu olmayan köşeleri birleştiren doğru parçalarıdır. Bir köşeden kendisine ve iki komşusuna köşegen çizilemez.

Formül

Bir n-genin köşegen sayısı = n × (n - 3) / 2

Örnek

Soru: 12 kenarlı bir çokgenin kaç köşegeni vardır?

Çözüm: Formülü uygulayalım: Köşegen Sayısı = [12 × (12 - 3)] / 2 = (12 × 9) / 2 = 108 / 2 = 54.

4. Düzgün Çokgenler

Tüm kenar uzunlukları ve tüm iç açı ölçüleri birbirine eşit olan çokgenlere düzgün çokgen denir. Kare ve eşkenar üçgen en bilinen örneklerdir.

Bir düzgün n-gen için temel formüller:

Örnek

Soru: Bir düzgün çokgenin bir dış açısı 40° ise bu çokgen kaç kenarlıdır?

Çözüm: Dış açı formülünü kullanalım: 360° / n = 40°. İçler-dışlar çarpımı yaparsak: 40n = 360. Her iki tarafı 40'a bölersek: n = 9. Çokgen düzgün bir dokuzgendir.

5. Düzgün Çokgenin Alanı

Düzgün bir çokgenin alanını hesaplamak için, çokgeni merkezinden köşelere çizilen doğru parçalarıyla n tane eş ikizkenar üçgene ayırabiliriz. Bu üçgenlerden birinin alanını bulup n ile çarparız.

Kenar uzunluğu "a" olan düzgün bir n-genin alanı için genel yaklaşım:

Not

Sınavlarda en sık karıştırılan nokta, iç açı ve dış açı formüllerinin yer değiştirilmesidir. Unutma: Dış açılar toplamı (360°) sabittir ve kenar sayısından bağımsızdır. Bu yüzden bir dış açıyı bulmak için 360'ı kenar sayısına bölersin. İç açılar toplamı ise kenar sayısına bağlı olarak değişir.

Not

Köşegen sayısı formülünü uygularken, önce parantez içini (n-3) hesapla, sonra n ile çarp, en son 2'ye böl. Bu sırayı karıştırmak hataya yol açar. Ayrıca, üçgenin (n=3) köşegeni olmadığını formülle de kontrol edebilirsin: [3×(3-3)]/2 = 0.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Çokgenler konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

TYT Temel Matematik konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.