Corvus simgesi
Corvus · ALES Sayısal

Dörtgenler ve Çokgenler

Dörtgenler ve çokgenler, ALES Sayısal bölümünün temel geometri konularındandır. Bu anlatımda, dörtgen türlerinin (kare, dikdörtgen, paralelkenar, eşkenar dörtgen, yamuk) çevre ve alan formülleri ile çokgenlerde iç açılar toplamı ve düzgün çokgen özellikleri ele alınmaktadır. Konu, çözümlü örnekler ve sınav ipuçlarıyla pekiştirilmiştir.

1. Dörtgenler: Temel Özellikler ve Çevre

Dörtgen, dört kenarı ve dört açısı olan kapalı bir geometrik şekildir. Tüm dörtgenlerin iç açıları toplamı 360°'dir. Çevre, tüm kenar uzunluklarının toplamıdır.

Dörtgen Türleri ve Temel Özellikleri:

2. Dörtgenlerde Alan Formülleri

Formül

Kare Alanı = Bir kenar uzunluğunun karesi = a²

Formül

Dikdörtgen Alanı = Kısa kenar × Uzun kenar = a · b

Formül

Paralelkenar Alanı = Taban × Yükseklik = a · h

Paralelkenarda yükseklik, tabana ait dik uzaklıktır. Eşkenar dörtgen bir paralelkenar olduğu için alanı 'taban × yükseklik' ile bulunur. Ayrıca köşegen uzunlukları biliniyorsa, eşkenar dörtgen ve karede alan 'Köşegenler Çarpımının Yarısı' formülüyle de hesaplanır.

Formül

Eşkenar Dörtgen Alanı (Köşegen ile) = (e · f) / 2

Formül

Yamuk Alanı = [(Alt taban + Üst taban) / 2] × Yükseklik = [(a + c) / 2] · h

Örnek

Soru: Köşegen uzunlukları 10 cm ve 24 cm olan bir eşkenar dörtgenin alanı kaç cm²'dir? Çözüm: Eşkenar dörtgenin alanı köşegenler çarpımının yarısıdır. Alan = (10 × 24) / 2 = 240 / 2 = 120 cm².

Örnek

Soru: Taban uzunlukları 8 cm ve 14 cm, yüksekliği 5 cm olan bir yamuğun alanı kaç cm²'dir? Çözüm: Yamuk alanı = [(Alt taban + Üst taban) / 2] × Yükseklik = [(8 + 14) / 2] × 5 = (22 / 2) × 5 = 11 × 5 = 55 cm².

3. Çokgenler ve İç Açılar Toplamı

Kenar sayısı n olan bir çokgenin iç açıları toplamı (n - 2) × 180° formülüyle bulunur. Bu formül, çokgeni (n - 2) adet üçgene bölme prensibine dayanır.

Formül

İç Açılar Toplamı = (n - 2) · 180°

4. Düzgün Çokgenler

Tüm kenar uzunlukları ve tüm iç açıları eşit olan çokgenlere düzgün çokgen denir. Düzgün çokgenlerde bir iç açı ve bir dış açının ölçüsü sabittir.

Düzgün Çokgen Formülleri:

Örnek

Soru: Düzgün bir ongenin bir iç açısı kaç derecedir? Çözüm: Yöntem 1: Bir dış açı = 360° / 10 = 36°. Bir iç açı = 180° - 36° = 144°. Yöntem 2: İç açılar toplamı = (10 - 2) × 180° = 8 × 180° = 1440°. Bir iç açı = 1440° / 10 = 144°.

Örnek

Soru: Bir düzgün çokgenin bir iç açısı 150° ise bu çokgen kaç kenarlıdır? Çözüm: Bir iç açı 150° ise bir dış açı 30° olur (180 - 150 = 30). Kenar sayısı n = 360° / (Bir dış açı) = 360° / 30° = 12. Çokgen 12 kenarlıdır (düzgün onikigen).

Not

Sık yapılan bir hata, dörtgenlerde alan hesaplarken yüksekliği yanlış belirlemektir. Örneğin paralelkenarda yükseklik daima tabana dik olmalıdır, yan kenar uzunluğu ile karıştırılmamalıdır. ALES'te çokgen sorularında genellikle iç açı-dış açı ilişkisi veya kenar sayısını bulma sorulur. Bir iç açı verilip kenar sayısı sorulduğunda, önce 180'den çıkararak dış açıyı bul, sonra 360'ı bu dış açıya böl. Bu en pratik yoldur.

Bu anlatım yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır; resmî bir ders kitabı ya da kaynak değildir. Bir hata görürsen bize yaz.

Corvus

Bu konudan test çöz

Corvus’ta Dörtgenler ve Çokgenler konusunun testlerini çöz, yanlışlarını tekrar et ve ilerlemeni takip et.

ALES Sayısal konuları

Corvus bağımsız bir uygulamadır; ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığı ile bir bağı yoktur. Sınav adları yalnız hangi sınava hazırlanıldığını belirtmek için kullanılır.